Ölmez Çiçek

AROMATERAPİ PENCERESİNDEN BAKIŞLA; ÖLMEZ ÇİÇEK

Biz insanlar, yaradılışımızdan itibaren, evrenin kaynağını ve bize sunduğu gizemini anlama çabasında olduk. Bunun temel nedeniyse, genç kalma ve ölüme karşı direnme dürtümüzdür aslında. Örneğin, mitsel düşüncelerin çoğunda, bazı bitkilerin, hayvanların ve su gibi evrenin temel yaşamsal kaynaklarının, gençleştirici veya ebedilik sağlayan özellikler taşıdıklarına inanılmıştır. Ölümsüzlük arayışının sembolik ilk halkası ise, ölümsüzlüğü arayan tanrı-kral Gılgamış’ın bilge Utnapiştim’den aldığı, ancak, yiyemeden bir yılana kaptırdığı, yaşam otudur.

Yaşadığımız zaman dilimi henüz bize ölümsüzlüğün kaynağını buldurmamış olsa da, bu ismi almaya hak kazanmış ve keşfi hayatımıza, özellikle sağlık ve daimi güzelliğin sağlanmasına çok katkı sağlamış, ‘Ölmez çiçek’ veya diğer adıyla ‘Immortelle’yi sizlerle, aromaterapötik bakış açısıyla paylaşmaktan mutluyuz.  

Yunanca helisso (dönen) ve chrysos (altın) isimlerinden türeyen Helichrysum, dilimizde ‘ölmez çiçek’ olarak isimlenmiştir. Genellikle Akdeniz bölgesinde, kuru, kumlu ve taşlı topraklarda yetişir.

Helichrysum türlerinin çiçekleri (Helichrysi flos) drog olarak kullanılır ve elde edilen uçucu yağ, oldukça etkin iyileştirici gücüyle bilinir. Helichrysum’dan edilen uçucu yağlar, açık sarı renkli ve alt tonlarında bal ve çay kokusunun hissedildiği, güçlü meyvemsi bir kokudadır.

Helichrysum türlerinde elde edilen uçucu yağlar aromaterapide ve parfümeride kullanılmaktadır. Yaklaşık 1 ton kuru çiçekten 0.85 kg uçucu yağ elde edilmektedir. Elde edilen uçucu yağların, antibakteriyel, antioksidan ve antienflamatuar etkileri mevcuttur ve ciltteki yara ve izlerin kaybolması tedavisinde kullanılır.

Ölmez çiçek, keşfi daha yakın zamanlarda olmasına ragmen, antik dönemlerden günümüze gelen en eski ve değerli uçucu yağlar olan, günlük, mür ve gül ile aynı kategoride adledilmektedir, çünkü, aromaterapi literatürleri, ölmez çiçek ile yapılmış çok başarılı sonuçlarla doludur.

 

Aktif bileşenler olarak;

*monoterpenler: a-pinen, b-pinen, d-limonen, g-kurkumin

*seskiterpenler: b-karyofilen

*alkoller: linalool, geraniol, nerol, furfurol

*esterler: neril asetat, geranil asetat

*aldehit: isovalerik

*ketonlar: dion, italidone, diğer diketonlar

*fenol: öjenol içerir.

 

Helichrysum italicum, Helichrysum odoratissimum, Helichrysum foetidum uçucu yağlarının yara tedavisinde kullanılabileceğini gösteren araştırmalar bulunmaktadır.

Avrupa’da özellikle Helichrysum italicum’un çiçekli dalanlarından buhar distilasyonuyla, İtalyan Ölmez Çiçeği esansı elde edilir. Helichrysum italicum, cildi onarıcı ve destekleyici özelliğinden dolayı kozmetikte de kullanılmaktadır. Helichrysum italicum var. serotinum’dan elde edilen esansın içeriğinde bulunan neril asetatın, serbest radikallere karşı etkisiyle kollajen sentezini destekleyerek cilt kırışıklıklarını gideren özelliklerini kapsayan patentler ve kozmetik ürünler bulunmaktadır.
Bu türden elde edilen ekstreler serbest radikallerle savaştığı için gençleştirici kremlerin, kırışıklıklara etkili yüz ve vücut ürünlerinin, ayrıca eritem ve güneş yanıklarının tedavisi için hazırlanan karışımların bileşimine girmektedir.

Helichrysum italicum uçucu yağı ile yapılan biyolojik aktivite çalışmalarında antioksidan etkisi yanında, gram pozitif bakterilere; özellikle Micrococus luteus’a karşı etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, fitopatojen funguslardan Pytbium ultimum’a özellikle etkili olduğu gösterilmiştir.

Farklı bir kullanım alanı olarak; Helichrysum italicum esansının depolanmış gıdaların korunmasında insektisit ve repellent olarak kullanılabileceği de gösterilmiştir.

 

Kaynaklar

  • Baytop, T., 1997. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. 220 s.
  • Baytop, T., 1999. Türkiye’de Bitkiler İle Tedavi. Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul. s. 309-310.
  • Bertoli, A. 2012. Volatile Chemical Composition and Bioactivity of Six Essential Oils Against the Stored Food Insect Sitophilus zeamais Motsch. Nat. Prod. Res. 26: 2063-2071.
  • Çubukçu, B. 2002. Helichrysum Species as Choleretic and Chologogue Crude Drugs. Acta Pharm. Turcia, 44: 145-150.
  • Çubukçu, B., Meriçli, A. H., Yüksel, V.  1981. Evaluation Based on Flavonoid Contents of the Anatolian Helichrysum species. J. Fac. Pharm. İstanbul. 17: 77-85.
  • Çubukçu, B., Yüksel, V. 1982. Constituents of Anatoian Medicinal Plants: Flavonoids of Helichrysum armenium. J. Nat. Prod. 45: 137-139.
  • Davis, P. H., 1982. Flora of Turkey and East Aegean Islands. Vol. V. University Press. Edinburgh. P: 80-97.
  • Mabona, U., Vuuren, S. F. 2013. Southern African Medicinal Plants Used to Treat Skin Diseases. S. African J. Botany, 87: 175-193.
  • Meriçli, A. H.,Çubukçu, B., Dortunç, B. 1984. Flavonoids and Anthocyanins of Helichrysum sanguineum. Fitoterapia, 55: 112-115.
  • Sezik, E., Aslan, M. 2000. Chemical Composition of the Volatile Oil of Helichrysum plicatum subsp. plicatum. J. Fac. Pharm. Gazi. 17: 95-98.
  • Schnaubelt, K. Ph.D. The Science of Advanced Aromatherapy
  • Kılıç,Y., Eser,E. Eski çağ toplumlarının mitolojisinde ölümsüzlük arayışı. Pamukkale Üniversitesi